Anne Shaw Príomhoifigeach Feidhmiúcháin ag an ÚNI:
“A Chathaoirligh, a Chomhaltaí den Choiste, go raibh maith agaibh as an gcuireadh a bheith i láthair os comhair an Choiste inniu chun plé a dhéanamh ar inrochtaineacht thar chóras iompair phoiblí na hÉireann agus ar obair an Údaráis Náisiúnta Iompair chun seirbhísí agus bonneagar iompair a fheabhsú do dhaoine faoi mhíchumas.
In éineacht liom inniu, tá Naomi Rooney, Oifigeach Inrochtaineachta Iompair, agus Jeremy Ryan, Stiúrthóir Seirbhísí Iompair Phoiblí ag an ÚNI.“
An tÚdarás Náisiúnta Iompair
“.Is comhlacht reachtúil, neamhthráchtála é an ÚNI a oibríonn faoi stiúir na Roinne Iompair. Faoina chúram reachtaíochta, tá an tÚdarás freagrach as pleanáil, forbairt agus maoiniú iompair inbhuanaithe ar fud na hÉireann, lena n-áirítear pleanáil agus infheistíocht iompair phoiblí, rialáil seirbhísí bus tráchtála agus feithiclí beaga seirbhíse poiblí, ticéadú comhtháite, agus bainistíocht clár infheistíochta caipitil shuntasaigh.
Is é an ÚNI an t-údarás formheasa freisin do thionscadail mhóra iompair lena n-áirítear MetroLink, BusConnects agus DART+.”
Tá inrochtaineacht lárnach dár gcuid oibre
“Tá inrochtaineacht lárnach dár gcuid oibre. Tá rochtain ar iompar de dhíth chun go dtig le daoine páirt a ghlacadh in oideachas, fostaíocht, cúram sláinte agus saol an phobail, agus is é an cuspóir atá againn cabhrú le líonra iompair a chruthú a chuireann ar chumas daoine taisteal go neamhspleách, go muiníneach agus le dínit.
Tacaíonn infheistíocht shuntasach leis an tiomantas sin. Ó 2022 i leith, tá beagnach €103 milliún leithdháilte trí Chlár Maoinithe Athchóirithe Inrochtaineachta na Roinne Iompair. Tá feabhsuithe déanta maidir le feithiclí iompair phoiblí, stáisiúin, bonneagar do phaisinéirí agus tacaíocht do chustaiméirí de bharr na n-infheistíochtaí sin.“
Seirbhísí bus TFI inrochtana ag cathaoireacha rotha
“Sa lá atá inniu ann, tá gach bus agus cóiste a oibríonn ar sheirbhísí TFI inrochtana ag cathaoireacha rothaí, agus tá formhór na mbusanna a oibríonn ar sheirbhísí sceidealaithe Nasc Áitiúil TFI inrochtana ag cathaoireacha rothaí. I measc na ngnéithe inrochtaineachta thar an bhflít nua tá rochtain ar urláir ísil, spásanna do chathaoireacha rothaí agus do bhugaithe amháin, lúba ionduchtaithe, suíocháin tosaíochta agus córais faisnéise paisinéirí feabhsaithe.
Ag obair go dlúth le húdaráis áitiúla, leanann an ÚNI de bheith ag feabhsú inrochtaineachta ag stadanna bus agus ag pointí aistrithe iompair ar fud na tíre. Le linn 2025, suiteáladh 232 ardán stad bus coincréite nua ar fud na tíre, agus tá stadanna bus i níos mó ná 50 baile anois atá in ann freastal ar chóistí ard-urláir atá feistithe le hardaitheoirí do chathaoireacha rothaí. I measc na bhfeabhsuithe inrochtaineachta bhí suíocháin le tacaí sciatháin sofheicthe ag 195 scáthlán atá ann cheana féin agus soilsiú gréine ag 924 scáthlán bus.“
Tá dul chun cinn suntasach déanta thar an líonra iarnróid freisin
“Tá dul chun cinn suntasach déanta thar an líonra iarnróid freisin. Ó 2021 i leith, tá maoiniú tugtha ag an ÚNI do shuiteáil droichid coise agus ardaitheoirí ag 13 stáisiún traenach, agus tá dhá stáisiún eile le bheith críochnaithe an bhliain seo chugainn, rud a cheadaíonn rochtain do dhaoine a bhfuil a soghluaisteacht laghdaithe ar an dá thaobh den ardán iarnróid.
Tá seasca sé ardaitheoir stáisiúin athchóirithe nó ardaitheoirí nua curtha ina n-ionad ó 2020, agus tá feabhas curtha ar an mbealach agus ar chomharthaíocht thar na 147 stáisiún Iarnród Éireann. Thacaíomar freisin le tionscnaimh amhail an clár píolótach ‘Faighneog na gCéadfaí’ ag Stáisiún an Cheanntaigh i gCorcaigh agus an tseirbhís ‘Cóiste Ciúin’ ar an mbealach idir Corcaigh agus Baile Átha Cliath.”
An tSeirbhís Tacaíochta um Thaisteal Neamhspleách
“Leanann an ÚNI de thacú le taisteal neamhspleách tríd an tSeirbhís Tacaíochta um Thaisteal Neamhspleách, a sholáthraíonn cúnamh pearsantaithe agus oiliúint taistil. Le linn 2025, seachadadh beagnach 3,500 cúntóir taistil ar fud na gcúig chathair réigiúnacha chomh maith le Droichead Átha agus Dún Dealgan, rud a chuireann le muinín agus neamhspleáchas daoine agus iad ag úsáid iompar poiblí.
Mar aon le feabhsuithe bonneagair, aithnímid tábhacht na feasachta, na cuimsitheachta agus thaithí an chustaiméara. D’oibríomar go dlúth le heagraíochtaí míchumais agus le grúpaí ionadaíocha chun tionscnaimh a fhorbairt a thacaíonn le paisinéirí agus a fheabhsaíonn tuiscint thar an líonra.”
An JAM Card, “Tabhair Suíochán Dom, Le Do Thoil” agus “Ullmhaigh mé …. Mar Atáim”
“Cuireann clár JAM Card, a sheachadtar i gcomhpháirtíocht leis an NOW Group, ar chumas daoine a bhfuil deacrachtaí cumarsáide acu a chur in iúl go discréideach go bhféadfadh Nóiméad Amháin nó cúnamh a bheith ag teastáil uathu. Tá breis is 35,000 JAM Card tugtha amach ar fud na tíre anois.
Le déanaí, sheolamar an tionscnamh Scaoileadh Rampaí, atá dírithe ar chomhsheasmhacht agus iontaofacht a fheabhsú maidir le conas a fhaigheann úsáideoirí cathaoir rothaí rochtain ar sheirbhísí iompair phoiblí.
Ar an gcaoi chéanna, tríd ár gcomhpháirtíocht le Invisible Disabilities Ireland, tá breis is 25,800 cárta agus suaitheantas “Tabhair Suíochán Dom, Le Do Thoil” tugtha amach do phaisinéirí a bhfuil míchumais agus riochtaí leighis dofheicthe orthu. D’oibrigh muid le AsIAm freisin ar na hacmhainní “Ullmhaigh mé …. Mar Atáim … le haghaidh Iompar Poiblí” chun tacú le paisinéirí a bhfuil uathachas orthu a úsáideann iompar poiblí, agus le raon eagraíochtaí míchumais ar thionscnaimh atá deartha chun inrochtaineacht agus feasacht a fheabhsú thar an líonra.“
Na tacsaithe atá inrochtana do chathaoireacha rothaí
“Síneann inrochtaineacht níos faide ná seirbhísí iompair phoiblí iad féin freisin. Trí chláir deontais agus tacaíochtaí an ÚNI, tá líon na dtacsaithe atá inrochtana do chathaoireacha rothaí méadaithe go 4,781 feithicil, arb ionann iad agus beagnach 23% den fhlít tacsaí náisiúnta.
Leanann an ÚNI de bheith ag riaradh na Scéime Deontais Feithiclí Inrochtana do Chathaoireacha Rothaí freisin, ag tacú le daoine aonair agus le teaghlaigh atá ag ceannach nó ag oiriúnú feithiclí atá inrochtana do chathaoireacha rothaí.”
An Ionad Aimsithe Bealaigh
“Mar fhocal scoir, ba mhaith liom aird a tharraingt ar an Ionad Aimsithe Bealaigh, áis uathúil a chabhraíonn le daoine aonair foghlaim conas a mbealach féin a dhéanamh ar iompar poiblí, i dtimpeallacht shábháilte, chun muinín agus taisteal neamhspleách a chur chun cinn. Bhí áthas ar an ÚNI tacú lena fhorbairt, agus tacaímid leis an obair luachmhar a dhéanann sé go fóill ar mhaithe le hinrochtaineacht agus cuimsiú.
Cé go bhfuil dul chun cinn suntasach déanta, aithnímid go bhfuil dúshláin ann fós agus go bhfuil obair fós le déanamh. Táimid tiomanta fós d’oibriú go dlúth le daoine faoi mhíchumas, eagraíochtaí ionadaíocha, oibreoirí iompair agus an Rialtas chun a chinntiú go bhfanann inrochtaineacht i gcroílár bheartas, phleanáil agus infheistíochta iompair.
Go raibh maith agat, a Chathaoirligh. Cuirim fáilte roimh an deis na nithe seo a phlé tuilleadh agus táim ag tnúth le ceisteanna an Choiste a fhreagairt.“